Krajowe Ramy Finansowania Transformacji – projekt do konsultacji

POLSIF przedstawia projekt Krajowych Ram Finansowania Transformacji – dokumentu, który porządkuje, czym jest finansowanie transformacyjne i jakie warunki powinno spełniać, by było wiarygodne. Projekt trafia teraz do konsultacji z rynkiem, które potrwają do końca 2026 roku.

Dlaczego potrzebujemy Ram

Według szacunków Banku Światowego transformacja polskiej gospodarki w kierunku neutralności klimatycznej do 2050 roku wymaga inwestycji rzędu 450 mld USD. Mniej niż połowę tej kwoty mogą pokryć środki krajowe i unijne – resztę musi dostarczyć kapitał prywatny.

Kapitał ten płynie dziś przede wszystkim do projektów, które już są „zielone”. Najtrudniej o finansowanie działań pośrednich: zmniejszania negatywnego wpływu przedsiębiorstw z sektorów, które stoją przed największym wyzwaniem zmiany modelu biznesowego, takich jak energetyka konwencjonalna, hutnictwo, chemia czy cement.

Rynek odpowiedział na to nową kategorią instrumentów – instrumentami transformacyjnymi. Istniejące standardy koncentrują się jednak na dekarbonizacji i pomijają pozostałe cele środowiskowe. Nie uwzględniają lokalnych wyzwań, specyfiki MŚP i emitentów publicznych ani założeń projektu SFDR 2.0. Brakuje też standardów dla transformacyjnych instrumentów udziałowych.

Czym są Krajowe Ramy Finansowania Transformacji

Ramy mają być fundamentem pod system finansowania transformacji polskiej gospodarki i punktem wyjścia do dyskusji sektora publicznego, finansowego i przedsiębiorstw. Nie zastępują standardów ICMA, CBI czy LMA, lecz uzupełniają je o polski kontekst.

Dokument proponuje wspólną definicję. Finansowanie transformacyjne to finansowanie, które – choć nie wnosi istotnego wkładu w cele klimatyczne lub środowiskowe Taksonomii UE – zmniejsza negatywny wpływ podmiotu lub działań na te cele, co znajduje naukowe potwierdzenie. Definicja obejmuje wszystkie sześć celów Taksonomii, nie tylko dekarbonizację.

Ramy rozróżniają dwie kategorie. Pojęcie „instrumenty transformacyjne” – zgodnie ze standardami rynkowymi – zarezerwowano dla instrumentów finansujących dekarbonizację zgodną z porozumieniem paryskim. Szersza kategoria to instrumenty finansujące transformację: instrumenty finansowe służące mobilizacji i ukierunkowaniu kapitału prywatnego na finansowanie działań i inwestycji wspierających transformację, także w zakresie pozostałych celów środowiskowych.

W Ramach znajdują się:

• katalog sektorów i podmiotów, którym finansowanie transformacyjne jest szczególnie potrzebne, w tym JST, spółek komunalnych i spółek Skarbu Państwa;
• opis rodzajów instrumentów finansujących transformację: dłużnych (kredyty i obligacje), udziałowych (akcje i udziały) oraz inwestycyjnych (fundusze, w tym z etykietą transformacyjną SFDR 2.0);
• wymogi proporcjonalne do skali podmiotu: plan transformacji dla dużych, wskaźniki transformacji dla średnich oraz niezależna ocena dla małych podmiotów, JST i spółek komunalnych;
• wymogi dla projektów transformacyjnych, w tym zasada „nie czyń poważnych szkód” (DNSH);
• scenariusz rozwoju rynku i mapa działań pośrednich, które powinny poprzedzić stworzenie systemu.

Jak powstawał dokument

Prace rozpoczęliśmy wiosną 2026 roku jako projekt Krajowego Standardu Obligacji Transformacyjnych (KSOT). Do współpracy merytorycznej zaprosiliśmy adw. Roksanę Kałużną-Bałazy z kancelarii kaluzna legal, która doradzała przy emisjach zrównoważonych instrumentów finansowych na polskim rynku.

Punktem wyjścia były uznane standardy międzynarodowe: Climate Transition Finance Handbook ICMA, kryteria transformacyjne Climate Bonds Initiative oraz zasady LMA. Uwzględniliśmy także Taksonomię UE, projektowane zmiany w SFDR (SFDR 2.0) oraz doświadczenia z dotychczasowych transakcji na polskim i europejskim rynku.

W toku prac zakres dokumentu się poszerzył: z obligacji na instrumenty dłużne (kredyty i obligacje), udziałowe i inwestycyjne, a z dekarbonizacji na wszystkie cele klimatyczne i środowiskowe Taksonomii UE.

W konsultacjach z sektorem bankowym zwrócono uwagę, że w standardach rynkowych nazwa „instrumenty transformacyjne” jest zarezerwowana dla instrumentów dekarbonizacyjnych. Dlatego wprowadziliśmy drugą, szerszą kategorię – instrumenty finansujące transformację. To był też powód zmiany nazwy dokumentu na Krajowe Ramy Finansowania Transformacji (KRFT).

Obecna wersja projektu pochodzi z 9 października 2026 roku.

Co dalej: konsultacje do końca 2026 roku

Ramy nie są dokumentem zamkniętym. To rama, którą chcemy wypełniać treścią wspólnie z rynkiem. Pierwszym krokiem jest przekazanie projektu prezesom towarzystw funduszy inwestycyjnych i spotkanie, na którym omówimy go z inwestorami.

Do końca roku przeprowadzimy cztery rundy konsultacji:

1. z emitentami i kredytobiorcami z sektorów trudnych w transformacji – o ich potrzebach, barierach i oczekiwaniach;
2. z jednostkami samorządu terytorialnego i spółkami komunalnymi – o specyfice podmiotów publicznych i ich projektów;
3. z sektorem finansowym, w szczególności z bankami misyjnymi – o wykonalności rozwiązań i mechanizmów wsparcia;
4. z Ministerstwem Finansów i Platformą Zrównoważonych Finansów – o możliwości pozyskania środków publicznych na mechanizmy wsparcia.

W trakcie konsultacji sprawdzimy też, jakie zachęty mogłyby uruchomić rynek: gwarancje, transze pierwszej straty, preferencje kapitałowe dla banków czy ulgi podatkowe.

Kolejne kroki z mapy działań – lista sektorów, krajowe ścieżki transformacji, lista działalności transformacyjnych, szczegółowe kryteria dla podmiotów i projektów oraz metodyka oceny wiarygodności – wymagają dalszych prac eksperckich. Chcemy je realizować w kolejnym etapie, wspólnie z partnerami.

Zapraszamy do zgłaszania uwag

Zachęcamy wszystkich uczestników rynku – emitentów, banki, inwestorów, samorządy i ekspertów – do zapoznania się z projektem i przesłania uwag wraz z propozycjami rozwiązań na adres biuro@polsif.org.

Kontakt w sprawie projektu: Ewa Noji, Project Coordinator, e.noji@polsif.org